Wybory do Izby Gmin w Wielkiej Brytanii 12.12.2019 r. – pierwsze wnioski

Sir Graham Watson

13 grudnia 2019 r.

Czy wybory do parlamentu 12 grudnia b.r. stanowiły moment przełomowy?
Wynik wyborczy Partii Konserwatywnej wzrósł o 1.2 punktu procentowego, z 42.4% w roku 2017 do 43.6% obecnie. Ze względu na dziwaczny system wyborczy w UK, partia zmieniła pozycję z mniejszościowej (317 deputowanych) do uzyskania większości 78 miejsc (365 parlamentarzystów). Stało się to głównie dzięki decyzji Partii Brexitu, aby nie walczyć przeciw konserwatystom, a częściowo także dzięki bardzo słabemu wynikowi Partii Pracy (która zanotowała spadek z 40% głosujących do 32% obecnie –  co przełożyło się na jedynie 203 miejsca obecnie wobec 262 w wyborach poprzednich). Dodatkowym czynnikiem była utrata entuzjazmu wyborców Partii Liberalno-Demokratycznej.

Pomimo tego, iż większość wyborców wsparła partie opowiadające się za powtórnym referendum w sprawie pozostania w Unii Europejskiej, obecnie należy się spodziewać szybkiego Brexitu. O ile negocjowanie kształtu przyszłych relacji pomiędzy Zjednoczonym Królestwem a Unią Europejską prawdopodobnie zajmie wiele lat, o tyle wezwanie Premiera B. Johnsona „Dokończmy Brexit” niewątpliwie odbiło się echem u wyborców zniecierpliwionych blokadą tego procesu w parlamencie.  Mimo wszystko jednak te wybory nie były wyłącznie głosowaniem nad Brexitem: dla wielu wyborców ten temat był drugorzędny. Wielu wybrało Johnsona jako bardziej wiarygodnego niż J. Corbyn w zakresie utrzymania niskich podatków i skutecznego funkcjonowania państwa.

Proces wyborczy wskazuje surowo na wzrastające tendencje nacjonalistyczne, zaczynające dzielić Zjednoczone Królestwo. W Szkocji – Szkocka Partia Narodowa (SNP) zdobyła 48 z 59 miejsc, zyskując 13 miejsc od Konserwatystów oraz Partii Pracy. W Północnej Irlandii kandydat nacjonalistycznej partii Sinn Fein pokonał lidera parlamentarzystów Demokratycznej Partii Unionistów (DUP) Nigela Doddsa. W Anglii konserwatyści stali się de facto partią angielskiego nacjonalizmu. Utrzymanie jedności Zjednoczonego Królestwa zostaje wystawione na próbę.

Wbrew pochopnym opiniom prasowym, partia Liberalnych Demokratów odzyskuje grunt po wyborczej klęsce roku 2015 spowodowanej wcześniejszym współuczestnictwem w koalicji rządzącej. Partia zebrała 1.3 miliona więcej głosów niż w roku 2017, poprawiając swój wynik niemal o połowę – uzyskała 11.6% głosów wobec 7.4% poprzednio. W wielu okręgach wyborczych jest to znów partia drugiego miejsca, a w sześciu z nich różnica głosów od zwycięzcy wyniosła mniej niż 1000 głosów. Pomimo tej poprawy, ze względu na specyfikę systemu wyborczego Wielkiej Brytanii reprezentacja Liberalnych Demokratów spadła z 13 parlamentarzystów (12 z wyborów roku 2017 oraz jedno miejsce z wyborach uzupełniających) do 11 obecnie.

Liberalni Demokraci doznali trzech znaczących porażek: nasza przewodnicząca, Jo Swinson, która przegrała w swoim okręgu o jedynie 149 głosów; nasz rzecznik w sprawie Brexitu Tom Brake, oraz nasza liderka w Walii Jane Dodds. Dodatkowo dwóch parlamentarzystów odeszło na emeryturę, zaś partii nie udało się zdobyć ponownie miejsc w ich okręgach. Z drugiej strony zyskaliśmy okręgi wyborcze St. Albans, Richmond Park oraz North East Fife. Nowością jest też zdobycie miejsca w Izbie Gmin przez Partię Sojuszu Irlandii Północnej.

Oto jedenastu posłów Liberalnych Demokratów:
Alistair Carmichael (Orkady i Szetlandy); Wendy Chamberlain (North East Fife); Daisy Cooper (St Albans); Ed Davey (Kingston oraz Surbiton); Tim Farron (Westmorland oraz Lonsdale); Wera Hobhouse (Bath); Christine Jardine (Edinburgh West); Layla Moran (Oxford West oraz Abingdon); Sarah Olney (Richmond Park); Jamie Stone (Caithness, Sutherland oraz Easter Ross); Munira Wilson (Twickenham: poprzednio Vince Cable).

Wczoraj Premier Boris Johnson przemawiał do narodu stojąc na tle hasła „Rząd Ludu”. Nie trzeba być szczególnie cynicznym by wywnioskować, iż ktokolwiek miałby stawać przeciw temu rządowi, będzie zatem wrogiem ludu.


Sir Graham Watson – brytyjski europarlamentarzysta (1994-2014), przywódca Grupy Europejskich Liberałów, Demokratów i Reformatorów, później pierwszy przewodniczący Grupy ALDE w Parlamencie Europejskim, a następnie Partii ALDE (Porozumienie Liberałów i Demokratów na rzecz Europy).


Wersja angielska: UK General Election 2019 – Initial thoughts

Dokument oryginalny: UK General Election 2019 – initial thoughts (pdf)